နိဒါန္း
က်ေနာ္ COUNSELING ကို စသင္ကတည္းက ဒီပညာနဲ႔ ကေလးေတြစိတ္ကို က်ေနာ့္ ကူညီႏိုင္သေလာက္ ဥာဏ္စြမ္းရွိသေလာက္နဲ႔ ကူညီမယ္ လို႔စိတ္ကူးထားပါတယ္။ က်ေနာ္ စိတ္အထူးကု ဆရာ၀န္ တေယာက္မဟုတ္တဲ့ အတြက္ ဆရာ၀န္ တေယာက္ရွဳ႔ေထာင့္ကေန မေရးပါဘူး။
က်ေနာ္ကိုယ္တိုင္ ၾကံဳေတြ႕ရတဲ့ ကေလးေတြရဲ ႔ အျဖစ္အပ်က္ေတြကို သူတို႔ရဲ ႔စိတ္ခံစားမွဳေပၚမွာ မူတည္ျပီး စိတ္ကို စိတ္နဲ႔ ျပန္ျပီးေခ်ပ ေပးခဲ့ပါတယ္။ တခ်ိဳ႕ ကေလးေတြ အတြက္ အသံုး၀င္သလို က်ေနာ္လံုး၀ ကိုင္တြယ္လို႔ မရတဲ့ အေျခအေနမ်ိဳးရွိတဲ့ကေလးေတြလဲ ရွိပါတယ္။ အမွန္ေတာ့ ဒီေကစ့္ေတြဟာ ကေလးေတြရဲ ႔စိတ္လံုျခံဳ မွဳအတြက္ လွ်ိဳ႔၀ွက္ထားရမယ့္ ကိစၥေတြပါ။ ကေလးေတြဟာ သူတို႔ ယံုၾကည္တဲ့ သူမွသာ အမွန္တရားကို ေျပာျပေလ့ရွိျပီး သူတို႔ယံုၾကည္မွဳ ရဖို႔ ေတာ္ေတာ္ တည္ေဆာက္ယူရပါေသးတယ္။ ဒါေပမယ့္ အေတြ႕အၾကံဳေတြ အမ်ားၾကီးေပးတဲ့ သူတို႔နဲ႔ က်ေနာ္ စကားေျပာရတဲ့ေနရာမွာ အမ်ားၾကီး အဆင္ေျပေၾကာင္း သတိထားမိတယ္။ အဲဒါက သူတို႔နဲ႔ စကားေျပာတဲ့ အခါ သူတို႔ စိတ္အတိုင္း သူတို႔နဲ႔လိုက္သြားႏိုင္ဖို႔. သူတို႔ မထင္မွတ္တဲ့ ေနရာမွာ ကိုယ္က ရပ္တန္႔ေပးႏိုင္ဖို႔ေပါ့..။
ေသမင္းကိုရင္ဆိုင္ျခင္း (CASE 1)
မွတ္မွတ္ရရ က်ေနာ္ (counseling ) ကိုစေတာ့ ပထမဆံုး စကိုင္ရတဲ့ ေကစ့္ေလးပါ။ ၁၃.၁၄ ႏွစ္အရြယ္ အလယ္တန္းအဆင့္ ေက်ာင္းသူ တဦးပါ။ သူ႔နာမည္ မာရီယားလို႔ေခၚတယ္။ သူက အေဖက ဒတ္ခ်္ လူမ်ိဳးနဲ႔ အေမက ဖိလစ္ပိုင္နဲ႔ စကာၤပူ တရုတ္ေရာထားတဲ့ တရုတ္မူ. လင္မယားႏွစ္ေယာက္လံုးက စကာၤပူူ ႏိုင္ငံသူ ႏိုင္ငံသား ခံယူထားတာ။ မာရီယာက သူတုိ႔ ႏွစ္ေယာက္ရဲ ႔ သမီးအၾကီးဆံုး ေပါ့။ မႏွစ္က မာရီယာ အေဖနဲ႔ အေမ ကြဲျပီး သူမ အေဖက သူႏိုင္ငံသူ ျပန္သြားတယ္။ မာရီယာက သူမ အေဖနဲ႔ ကြဲျပီး သိပ္မၾကာဘူး။ ေနမေကာင္းခဏခဏ ျဖစ္တယ္။ ေက်ာင္းလဲ ခဏခဏ ပ်က္ရတယ္။ ပထမဆံုး ေဆးရံုတက္တဲ့ အခါမွ ဆရာ၀န္က မာရီယာရဲ ႔ ခႏၵာကိုယ္ထဲက (Spleen) က လိုအပ္တာထက္ ပိုၾကီးေနတယ္လို႔ ေျပာတယ္။
ဒီလိုနဲ႔ တျဖည္းျဖည္းနဲ႔ ေဆးစစ္ခ်က္ယူေတာ့ (၃)လ အၾကာမွာ မာရီယားမွာ ေသြးကင္ဆာ ရွိေနျပီးဆုိတာ သိလိုက္ရတယ္။ ဆရာ၀န္က မာရီယားကို ပြင့္ပြင့္လင္းလင္းရွင္းျပျပီး ေဆးကုရင္ ေပ်ာက္တယ္လို႔ အားေပးခဲ့တယ္။ မာရီယားစိတ္ဓာတ္မက်ေအာင္ ေက်ာင္းကိုလဲ ပံုမွန္တက္ေစခဲ့တယ္။
က်ေနာ္ မာရီယာကို စေတြ႕တာ သူမ ေသြးကင္ဆာ ျဖစ္ေနျပီး(၆) လအၾကာမွာပါ။ သူဆီမွာ ေဖ်ာ့ေတာ့ အားငယ္တဲ့ မ်က္၀န္းတစံုကလြဲလို႔ သူမဟာ အရာရာကို သိေနတဲ့ လူတေယာက္လို႔ ခံစားရတယ္။ ဒါေပမယ့္ သူမကို ျမင္တာနဲ႔ သူမ ေရာဂါသည္မွန္း သိသာေနတယ္။
မာရီယာကို ပထမဆံုးေတြ႕တဲ့ ေန႔က မာရီယာ အတန္းပိုင္ ဆရာမက က်ေနာ့္ကို မိတ္ဆက္ေပးတယ္။ သူက ေဖ်ာ့ေတာ့ေတာ့ သာျပံဳးသာျပံဳးျပေပမယ့္ က်ေနာ္သူ႔နဲ႔ စကားေျပာလို႔ ရမယ္လို႔ စိတ္ထဲက ထင္ေနခဲ့တယ္။
မာရီယာနဲ႔ က်ေနာ္ ပထမဆံုး ႏွစ္ေယာက္ခ်င္းေတြတဲ့ အခ်ိန္မွာ မာရီယာ ေမးတာက “ ငါတကယ္ ေသမွာလား” တဲ့.။ သူမ မ်က္၀န္းမွာ ေၾကာက္ရြ႕ံမွဳေတြ ရွိေနေပမယ့္ သူမ စိတ္ကို သူမ ေတာ္ေတာ္ထိန္းခ်ဳပ္ထားပံုရတယ္။
က်ေနာ္ ရိုးရိုးပဲ ေျဖခဲ့တယ္။”ငါမသိဘူး.. ဒါေပမယ့္ ျဖစ္ႏိုင္ေျခ ရွိတဲ့ အေျခအေနမွာ ငါတို႔ ရပ္တည္ ေနႏိုင္ေအာင္ ၾကိဳးစားၾကမယ္” လို႔ ေျပာခဲ့တယ္။ ပထမဆံုးေတြ႕တဲ့ အခ်ိန္မွာ သူမ မိနစ္ (၃၀) စာေလာက္ငိုေနခဲ့တယ္။ က်ေနာ္ ပထမပိုင္း Session ကို အဲေလာက္နဲ႔ပဲ နားလိုက္ခဲ့တယ္။
ေနာက္ရက္ေတြမွာ က်ေနာ္ သူမနဲ႔ စကားေျပာဖို႔ ခ်ိန္းေပမယ့္ သူမေရွာင္ေနခဲ့တယ္။ သံုးခါေလာက္ ခ်ိန္းျပီး က်ေနာ္ လက္ေလွ်ာ့ထားခ်ိန္မွာ သူမ က်ေနာ့္ကို ဖုန္းေခၚျပီး ေတြ႕ခ်င္တယ္လို႔ ေျပာတယ္။ သူက အိမ္ကုိလာခဲ့ေျပာလို႔ က်ေနာ္ သူမအိမ္ကို လိုက္သြားခဲ့တယ္။ သူမ အခန္းတခုလံုးမွာ ရွိတဲ့ မီးလံုးေတြ၊ တီဗြီေတြ ကို ခြဲျပီး ေက်ာင္းစာအုပ္ေတြကို ဆြဲျဖဲထားတာ အခန္းတခုလံုး ပြေနတဲ့ အျပင္ အခန္းအျပင္ထိေတာင္ေရာက္တယ္။ သူအေမကေတာ့ ဆုိဖာေပၚမွာ က်ံဳ႔က်ံဳ႔ေလးထိုင္ျပီးငုိေနတယ္။ ထူးျခားတာက သူမပိုင္ဆိုင္တဲ့ပစၥည္းေတြက လြဲလို သူမ အိမ္က တျခားပစၥည္းေတြကုိ ရန္မရွာဘူး။ မခြဲဘူး။
ဒီလို ငယ္ငယ္ရြယ္ရြယ္နဲ႔ ေသရမယ္လို႔ ၾကိဳသိေနတဲ့ ကေလးေတြရဲ ႔စိတ္မွာ ဘယ္ေလာက္မ်ားလိုက္မယ့္ ပူပင္ေသာကလဲ။ အရြယ္တူေတြ လွဳပ္ရွားသြားလာ ေပ်ာ္ပါးေနရတဲ့ အခ်ိန္မွာ ေန႕တိုင္းသူ႔အတြက္ ေသရမယ့္ ရက္ကို ေစာင့္ေနရသလိုပဲ။ ငါေသေတာ့ ဆုိတဲ့ စိတ္နဲ႔ တခ်ိန္လံုးညည္းတြားရင္ ေန႔ေတြကို ျဖတ္သန္းသြားရမယ္ဆိုတာ စဥ္းစားတိုင္း သနားမိတယ္။
ဒီလို အရြယ္ေတြမွာ တခ်ိဳ႔က ေသရမွာကို သိရက္နဲ႔ မေသႏိုင္ပါဘူး ဆုိျပီး ျငင္းဆန္မယ္။ (DENIAL)
တခ်ိဳ႕က ငါ့အလွည့္မွ ဘာေၾကာင့္ ျဖစ္ရတာလဲ၊ ငါ့ကုိမွ ဘာလို႔ ဘုရားသခင္က အျပစ္ေပးတာလဲ စသျဖင့္ စဥ္းစားမိတုိင္း ကိုယ့္ကိုယ္ကိုယ္ ေဒါသထြက္မယ္။ (ANGER)
ေနာက္ တခ်ိဳ႕က်ေတာ့ ဘယ္သူ႔ကိုမွ ဘာမွမေျပာပဲ တေယာက္တည္း ႏွဳတ္ဆိတ္ျပီး အခန္းေအာင္းေနတတ္မယ္, ဘုရားသခင္ကို ၾကိတ္ျပီး တေနတတ္တဲ့သူမ်ိဳးေပါ့။ (BARGAINING)
တခ်ိဳ႔က စိတ္ဖိစီးမွဳေတြ ျဖစ္လာျပီး ဖ်ားျခင္းနားျခင္းနဲ႔ စိတ္ကို အရွံဳးေပးမယ္။ (DEPRESSION)
ေနာက္ဆံုး လူမ်ိဳးက ဘယ္အခ်ိန္ေသေသ . ငါအဆင္သင့္ ဆုိတဲ့ တဲ့ လူစားမ်ိဳးေတြ ျဖစ္တယ္။ (ACCEPTANCE)
မာရီယာကေတာ့ ေသျခင္းတရားကို ေဒါသနဲ႔ ေျဖရွင္းတာ ျဖစ္တယ္။ ဒီေတာ့ သူမနဲ႔ ရင္ဆိုင္ ရတဲ့အခါ သူမရဲ ႔ စိတ္ခံစားမွဳ ကို နားလည္ရတယ္။ သူမရဲ ႔ခံစားခ်က္ေတြကို ဆန္႔က်င္ဘက္ ျဖစ္ေအာင္ အေကာင္းဖက္ကေန ဆြဲေတြးေပးရတယ္။ သူမ မယံုၾကည္ေတာ့တဲ့ ဘုရားသခင္ ဆုိတာကို သူမစိတ္က ဖယ္ရွားေပးျပီး သူမကိုယ္ သူမ ယံုၾကည္လာေအာင္ ျပဳျပင္ေပးရတာပဲ။ သူမ စိတ္ခံစားရတိုင္း ေဒါသထြက္တဲ့ အခ်ိန္မွာ သူမကို က်ေနာ္ေလ့က်င့္ေပးထားတာက သတင္းစာ စကၠဴေတြပါပဲ။ သူမ အိပ္ခန္းကို စားပြဲတလံုးနဲ႔ ကုတင္ တလံုးက လြဲလို႔ သတင္းစာ စကၠဴေတြ အထပ္လိုက္ပံုထားေပးခဲ့တယ္။ သူမ ေဒါသျဖစ္တဲ့ အခါမွာ အဲဒီသတင္းစာေတြကို ဆြဲျဖဲဖို႔ သူမကို ေပးထားခဲ့တယ္။
သူမကို က်ေနာ္ ဘုရားသခင္ကိုလဲ မတခိုင္းဘူး။ ဘုရားလဲ ၀တ္မျပဳခိုင္းဘူး။ သူမကို္ယ္ သူမ ယံုၾကည္လာေအာင္သာေျပာခဲ့တယ္။ ဒီလို ေရာဂါခံစားေနရတဲ့ အခ်ိန္မွာ သူမ စာေတြမက်က္ခ်င္ဘူး။ စာေတြ မလုပ္ခ်င္ဘူး။ ဒါေပမယ့္ စာေတြ ဖတ္ဖို႔ တိုက္တြန္းတယ္။ သူမ ဖတ္ခ်င္တဲ့ သိခ်င္တဲ့ စာအုပ္ေတြကို ငွားေပးတယ္။ ၀ယ္ေပးခိုင္းတယ္။ သူမကို တခုပဲ ေျပာခဲ့တယ္။ စာဖတ္တာ အက်ိဳးရွိပါတယ္။ အကယ္လို႔ ေသသြားခဲ့ရင္ေတာင္ အခုဖတ္ထားတဲ့စာေတြက ေနာင္ဘ၀ မင္း လူျပန္ျဖစ္တဲ့အခါ ပါသြားလိမ့္မယ္။ အဲဒီဘ၀က်ရင္ မင္းကအကုန္လံုးကို မွတ္မိေနျပီး ဥာဏ္ေကာင္းလိမ့္မယ္။ လူခၽြန္လူေကာင္း တေယာက္ ျဖစ္လိမ့္မယ္။ အခုခ်ိန္မွာ ႏိုင္ငံေခါင္းေဆာင္ေတြ၊ ဆရာ၀န္ၾကီးေတြ၊ ျဖစ္ေနၾကတာဟာ အရင္ဘ၀က သူတို႔ သူမ်ားထက္ စာပိုဖတ္ခဲ့လို႔ ဒီဘ၀မွာ သူမ်ားထက္ပိုျပီး ဥာဏ္ေကာင္း ေနရာေကာင္းေတြ ရေနတယ္လို႔ ေျပာခဲ့တယ္။
အဲဒီအခ်ိန္ကစျပီး မာရီယာက ဒီဘ၀ထက္ ေနာက္ဘ၀ကို ေမွ်ာ္လင့္ခ်က္တခုနဲ႔ စာေတြဖတ္တယ္။ စာေတြပိုဖတ္တယ္။ သူသိခ်င္တဲ့ ပထ၀ီ၀င္ေတြ၊ သမိုင္းေၾကာင္းေတြ တရိစၱာန္ ေတြ အေၾကာင္း ကို စိတ္၀င္တစားဖတ္လားတယ္။ ဒါကို ၾကည့္ခ်င္းအားျဖင့္ သူမ အေဖရွိတဲ့ ေနရာကို စိတ္ေရာက္ေနမွန္းသိသာေပမယ့္ ဘယ္စာဖတ္ဖတ္ သူမအတြက္ အက်ိဳးရွိသြားမွာပါ။
အခုေနာက္ပိုင္း သူမနဲ႔ ေတြ႕တဲ့ရက္ေတြမွာ သူမစာဖတ္ထားလို႔ ေျပာျပတဲ့ ကမၻာျပတ္ေရြ႕ေတြ အေၾကာင္း၊ ဥေရာပႏိုင္ငံက စိတ္၀င္စားဖြယ္ သမိုင္းမ်ား အေၾကာင္းကို က်ေနာ္ နားေထာင္ရတယ္။
မာရီယာ တေယာက္ ေသျခင္းတရားကို စာဖတ္ျခင္းႏွင့္ ရင္ဆိုင္ေနပါတယ္။ သူမ ေနျပန္ေကာင္းလာေအာင္ က်ေနာ္ မလုပ္ေပးႏိုင္ေပမယ့္ သူမ တိုးတက္မွဳတခုခု အတြက္ က်ေနာ္ အေကာင္းဆံုးလုပ္ေပးခ်င္ပါတယ္။ ဒီအတြက္ မာရီယာ တေယာက္ က်ေနာ့္နဲ႔ ဆံုေတြ႕ျခင္းကို ေက်နပ္မယ္လို႔ ေမွ်ာ္လင့္ပါတယ္။ က်ေနာ္ သူမနဲ႔ ဘယ္အခ်ိန္ထိ ေတြ႕ရဦးမလဲ မသိေသးပါဘူး။ သူမ အသက္ရွင္ေနသ၍ သူမ လိုအပ္ေနသ၍ က်ေနာ္ သူမကို အားေပးေနဦးမွာပါ။
သူမ စာဖတ္ေနပါတယ္။ သူမ ဘ၀ကို စာဖတ္ျခင္းျဖင့္ ေသျခင္းတရားကို ရင္ဆိုင္ေနပါတယ္။
ခ်စ္ခင္ေလးစားစြာျဖင့္
ဖိုးစိန္
